Program po skompilowaniu jest całkowicie przyswajalny dla komputera. Tym właśnie charakteryzują się pliki EXE. Cała ich zawartość, która dla nas jest absolutnie nieczytelna (chyba każdy 'podglądał' taki plik i wie co to są tzw. 'krzaki'), to gotowe rozkazy dla procesora. I tutaj wychodzi na wierzch pewna niedoskonałość Pascala i innych języków programowania. Czy zastanawiałeś się, co komputer robi po wydaniu mu polecenia write? Wydaje się to takie proste, a tym czasem dokonywana jest masa obliczeń i różne inne dziwne rzeczy dzieją się w pamięci. Czasem może się zdarzyć, że będziesz potrzebował większej kontroli nad programem, a wtedy najlepiej skorzystać z asemblera. Takie rozwiązanie ma jeszcze jedną, chyba najważniejszą, zaletę. Mając ową pełniejszą kontrolę możemy znacznie przyspieszyć nasz program poprzez pominięcie zbędnych instrukcji. Naprawdę warto jest posiadać tę umiejętność.
Chciałbym zastrzec, że dział ten nie omawia języka w sposób bardzo szczegółowy (mimo iż jest sporo teorii). Chodzi mi raczej o wstawki asemblerowe pisane w Pascalu, które często ułatwiają pracę (na przykład przy obsługiwaniu grafiki).