       
Strona:
|
Kurs Delphi by Slash - część 1 Mam nadzieję, że masz już zainstalowanego Delphiego a więc nastał moment jego uruchomienia. Teraz mała uwaga - jeśli jesteś posiadaczem Delphiego w wersji 4.0 lub 5.0 konieczna będzie pewna łatka w systemie aby można było w środowisku programistycznym używać polskich liter. W tym celu z menu start wybierz ruchom i w pole tekstowe wpisz regedit. Znajdujesz się teraz w rejestrze systemu Windows. Mam nadzieję, że orientujesz się nieco w tych sprawach, a jeśli nawet nie to wystarczy, że umiesz obsługiwać Eksplorator windows. Rozwijaj kolejno klucze: HKEY_CURRENT_USER\SOFTWARE\Borland\Delphi\5.0\Editor\Options Jeśli obecnie zaznaczonym kluczem jest Options to po prawej stronie edytora rejestru kliknij prawym klawiszem myszki i z powstałego menu wybierz Nowy | Wartość binarna. Nadaj jej nazwę NoCtrlAltKeys. Teraz kliknij ją dwukrotnie i nadaj jej wartość 1. Zamknij edytor rejestru i uruchom Delphiego. No i co my tu widzimy ? Wyraźnie widać, że środowisko składa się z 3 okien. Okno na samej górze składa się tak naprawdę z dwóch części - po lewej stronie mamy pasek narzędzi z takimi funkcjami jak zapisz czy otwórz. Zaś po drugiej stronie znajduje się paleta komponentów, na niej znajdują się wszelkie elementy które będziemy umieszczać już wkrótce na formularzu (to co widzimy zaraz pod paletą komponentów). Został jeszcze do omówienia inspektor obiektów - w tym oknie będziemy ustalać właściwości kontrolek oraz będziemy im przypisywać zdarzenia. Jednak przed napisaniem czegokolwiek dostosujemy sobie naszego Delphiego tak abyśmy mogli szybciej i wygodniej pracować. Mnie np. dziwi fakt dlaczego na pasku narzędzie jest tylko funkcja Play i Pause a brakuje Stop. No nic, całe szczęście dodanie tej funkcji nie jest problemem - kliknij prawym klawiszem myszki na pasku narzędzi z z menu wybierz Customize, przejdź do zakładki Commands i wybierz kategorię "Run". Teraz w prawym oknie odnajdź "Program Reset", chwyć lewym klawiszem myszki i przeciągnij do paska narzędzi zaraz obok przycisku pause - patrz rysunek:
OKey, tak więc środowisko jest przygotowane do pracy. Teraz rzecz najważniejsza, nauczymy posługiwać się tym wizualnym środowiskiem. Pewnie wydaje Ci się to teraz oczywiste, mi też się tak wydawało więc opuściłem sobie kiedyś jedną lekcję z książki, potem nie mogłem sobie poradzić z kilkoma rzeczami... Pierwszą rzeczą o jakiej musisz wiedzieć to sposób na szukanie komponentu. Np. zadaję Ci zadanie abyś na formularzu umieścił Przycisk (Button). No i teraz pojawia się problem bo Ty nie znasz jeszcze (a może tak) kontrolek. Gdy nic nie będę więcej pisał na temat położenia tej kontrolki oznacza to, że znajduję się okna w palecie "Standard"
Jak więc teraz odnaleźć przycisk ? Z tym chyba nie będzie większych problemów, wiesz przecież jak przycisk wygląda i jest on doskonale zobrazowany na palecie (na rysunku zaznaczony na czerwono). Najedź na niego kursorem myszy i po chwili powinieneś ujrzeć dymek z podpowiedzią, że to właśnie "Button". Pierwsze koty za płoty, umiemy już rozpoznawać komponenty, teraz nauczymy się je układać na formularzu głównym programu. Wciśnij więc przycisk - wyraźnie widać, że tło jego zrobiło się jaśniejsze. Teraz na formularzu obierz sobie jakiś punkt, najlepiej gdzieś po środku, przytrzymaj teraz lewy przycisk myszy i rusz myszką najpierw w prawo, a potem jeszcze w dół. Widzisz wyraźnie, że wychodzi z tego jakiś prostokąt i na górze widzisz jeszcze jakieś dwie cyfry - są to odpowiednio szerokość i wysokość wyrażona w pikselach. Możesz już zwolnić klawisz myszki a ujrzysz ułożony przez Ciebie pierwszy komponent na formularzu. OKey, drugą rzecz już umiesz, teraz zajmiemy się zmianą rozmiaru przycisku. Zaznacz go więc (obok przycisku powinno pojawić się 8 małych czarnych kwadracików). Tu już chyba nie muszę wyjaśnić do czego służą, wystarczy "chwycić" lewym przyciskiem myszy i przeciągnąć w odpowiednią stronę. Z przesuwaniem komponentu też nie powinno być kłopotów, po prostu kliknij na niego i trzymając wciśnięty lewy klawisz myszki przeciągnij obiekt w inne miejsce - prawda, że łatwe ? Ale żeby naszemu przyciskowi nie było tak samotnie dodamy jeszcze do naszego programu trzy następne. Możemy to zrobić jak poprzednio, albo dużo szybciej. Wybierz jeszcze raz z palety przycisk i ułóż go na formie jednokrotnym kliknięciem. Teraz chcąc ułożyć kolejny przycisk musimy z palety znów go wybrać. Jest to nadzwyczaj uciążliwe gdybyśmy chcieli ułożyć np. 10 czy 20 przycisków. Jest na to jednak sposób, przytrzymaj klawisz Shift i teraz wybierz przycisk - pewnie zauważyłeś, że posiada on teraz fioletową obwódkę:
Teraz już możemy układać przyciski do woli :)
No dobra, załóżmy teraz, że chcesz przenieść wszystkie 4 przyciski w
prawy dolny róg. Pewnie nie widzisz problemu - no fakt - jako takiego nie ma.
Ale jest sens przenosić każdy przycisk z osobna ? Można je zaznaczyć
wszystkie i dopiero wtedy przenieść i tak też zrobimy. I znów mamy na to
dwa sposoby - jeśli chcemy zaznaczyć dowolne komponenty możemy to zrobić
za pomocą kombinacji Shift + Klik. Przytrzymaj więc wciśnięty klawisz
Shift, kliknij na przycisk 1 i np. 4, no i jeszcze na 3. Ale jak już się
pewnie domyślasz trudnym będzie zaznaczanie w ten sposób 20 komponentów
(np. wszystkich). Do tego celu służy metoda Shift+Drag. A teraz odnajdź na palecie komponent "Panel" i ułóż go tak na formularzu aby zajmował jego całą przestrzeń. Ale co to się stało ? Nasze przyciski gdzieś sobie poszły? Nic straconego, kliknij prawym klawiszem myszki na panel i wybierz polecenie "Send to back" (Przesuń pod spód). Drugie polecenie "Bring to front" jest dokładnie odwrotnością. Pewnie jesteś trochę niezadowolony bo oczekiwałeś, że cokolwiek dziś napiszemy, jakąś maleńka aplikację. O.K. - niech tak będzie, napiszemy to co się pisze najczęściej na pierwszych lekcjach czyli program "Hello World" :) Z menu File wybierz New Application, na pytanie czy zapisać obecny projekt odpowiedz "No", no i już mamy nowy formularz - ułóż na nim przycisk. Teraz mam okazję wyjaśnić Wam do czego służy inspektor obiektów (to okno po lewej). Zaznacz przycisk i spójrz w lewo - powinieneś zobaczyć coś podobnego:
Większość właściwości opiszę na następnej lekcji - dziś poznasz tylko dwie - Name i Caption. Name jest niczym innym jak pewnym identyfikatorem obiektu, nie jest możliwe nadanie dwóm różnym obiektom tych samych nazw. Dobrze jest też używać przedrostków w celu łatwiejszego zidentyfikowania obiektu - dla przycisku używa się zazwyczaj skrótu btn. A więc zmieńmy nazwę naszego przycisku na btnwitaj. Kolejną właściwością jest Caption. Jest to nic innego jak etykietka widoczna na przycisku - pewnie zauważyłeś, że automatycznie zmieniła się po zmianie nazwy. Nic trudnego - poprawmy to na Witaj świecie. Zaraz napiszesz swój pierwszy kod w Delphim, teraz tylko jeszcze musimy przyporządkować zdarzenie. W inspektorze obiektów musimy przejść do zakładki Events. Znajdują się tu wszystkie zdarzenia na jakie może zareagować przycisk - tak np. pierwszym zdarzeniem jest OnClick - czyli zdarzenie dla pojedynczego kliknięcia. O to właśnie zdarzenie nam chodzi - kliknij więc dwukrotnie na białym polu obok OnClick i... znaleźliśmy się w oknie kodu - przed nami widnieje coś takiego: procedure TForm1.btnwitajClick(Sender: TObject); pierwsza linijka jest to deklaracja procedury dla przycisku btnwitaj odpowiadająca za kliknięcie na nim. Słowo begin rozpoczyna procedurę a end zakończone średnikiem kończy ją. end zakończony kropką kończy cały program. Jak już się pewnie domyślasz kod wpisujemy pomiędzy begin i end; Dopisz więc tam następujący kod: MessageBox(0,'Witaj świecie','Okno...',MB_OK); Spróbujmy więc uruchomić teraz naszą aplikację poprzez niebieski przycisk play na pasku. Nasz program powinien się chwileczkę kompilować i o ile wszystko poszło dobrze to po chwili zobaczymy go w działaniu. Naciśnij więc przycisk Witaj świecie i powinieneś ujrzeć podobny komunikat. Aby teraz przełączyć się z powrotem do edycji programu program należy albo zamknąć jego przyciskiem "x" albo w Delphim poprzez ikonę Reset (tą którą dodawaliśmy na początku). To by było tyle jeśli chodzi o posługiwanie się środowiskiem, na następnej lekcji bardziej przyjrzymy się inspektorowi obiektów, poznamy tez kontrolkę label...
Slash
|
