Usenet

Wielu z Was zapewne uczestniczy w rozmowach toczonych na grupach dyskusyjnych. Nie ma się czemu dziwić. Grupy dyskusyjne to bardzo ciekawa i nad wyraz absorbująca część internetu, zwana często Usenetem ( ang. use – używać). Nie ma chyba tematu, który by nie był podejmowany na określonej grupie. Na dzień pisania tego artykułu jeden z ogólnodostępnych serwerów grup dyskusyjnych ( news.tpi.pl) udostępniał ponad 30 tysięcy różnych grup. Jest więc z czego wybierać. Korzystać z grup usenetowych można na kilka sposobów. Poniżej przedstawię mi znane.

Zanim jednak przejdę do dalszej części artykułu, przypomnę, że grupy dyskusyjne można podzielić na dwie zasadniczo różniące się „twory”. Są to grupy usenetowe, czyli obecnie spotykane w dużej większości ( listy z danej grupy, przechowywane na serwerze news pobiera się za pomącą czytników lub programów z wbudowanymi czytnikami) oraz grupy dyskusyjne, których zasada działania polega na tym, że posty, które znajdują się na grupie, specjalny serwer ( listserver) rozsyła do zarejestrowanych użytkowników na ich konta pocztowe ( podobnie jak ma to miejsce przy zastosowaniu bramek newsowych - patrz niżej ). Dla potrzeb poniższego artykułu nazwę grupy dyskusyjne będę używał także do grup usenetowych.

Dostęp przez program pocztowy.

Obecnie większość programów pocztowych posiada możliwość przeglądania grup dyskusyjnych. Przyjmuje się, że najpopularniejszym tego typu czytnikiem jest Outlook Express 5.x. Faktycznie, program ten spisuje się nie tylko bardzo dobrze zarówno jako klient pocztowy, jak i czytnik newsowy. Cechuje go m.in. prostota obsługi, dopracowany interfejs, filtrowanie postów i oczywiście to, ze każdy użytkownik systemu Windows ma go standardowo zainstalowanego. Wadą dla mnie jest przede głównie brak możliwości pracy jednocześnie na kilku grupach, oraz kłopotliwa obsługa grup „binaries”. Jednak mimo tego OE spisuje się bardzo dobrze jako czytnik newsów. Aby mieć dostęp do danej grupy dyskusyjnej korzystając z tego programu należy ( w wersji polskiej analogicznie) kliknąć na Tools\Accounts w oknie, które się pojawi wybrać zakładkę News, następnie Add\News, w Display name wpisać pseudonim pod którym chcemy być rozpoznawani na grupie, w dalszym oknie podajemy nasz adres e-mail, w kolejnym należy wpisać adres serwera NNTP (np. news.tpi.pl ), później pozostaje kliknąć na Finish i gotowe. OE rozpocznie pobieranie adresów wszystkich grup dyskusyjnych dostępnych na serwerze. Może to zająć kilka minut. Gdy skończy, otworzy się okno ze spisem dostępnych grup. Wystarczy wybrać którąś podwójnym kliknięciem na jej nazwę ( powiadomimy program o subskrypcji tej grupy) a następnie na OK. Program ściągnie np. 300 nagłówków najnowszych tematów znajdujących się na grupie. Aby jakiś odczytać należy kliknąć na niego myszą. Taki sposób korzystania jest jednak dość drogi (nie dotyczy posiadaczy stałego dostępu do internetu) ponieważ wymaga połączenia z siecią podczas czytania postów. Aby nie zbankrutować dyskutując z innymi internautami należy przeglądać usenet offline. W OE należy postąpić następująco: zaznaczyć żądana grupę, kliknąć na Tools\Mark for Offline i wybrać jedną z dostępnych opcji np. Download All Messages Later spowoduje pobranie wszystkich wiadomości ( tyle ile jest pobranych nagłówków).

Nie wszystkie programy pocztowe potrafią czytać newsy np. Calypso 3.20, DTS Mail 2.52 itd. Czy ich użytkownicy są zmuszeni do nabycia dodatkowego oprogramowania ? Na szczęście nie. Dyskusje w Usenecie można prowadzić także za pośrednictwem zwykłej poczty. Wyżej wspomniane programy nie obsługują protokołów serwerów grup newsowych. Związku z tym potrzebna jest specjalna bramka ( sytuacja podobna jak przy SMS-ach), do której to właśnie najpierw trafi wysyłany post. Bramka obsługuje protokoły zarówno e-mail (POP3) jak i serwer grup newsowych (NNTP). Dzięki niej możliwa jest komunikacja między programem a serwerem. Taka bramka, obsługująca polskie serwery grup dyskusyjnych znajduje się pod adresem www.newsgate.pl . Znaleźć tam można zarówno grupy o charakterze ogólnodostępnym jak i te , na których dyskusje są prowadzone na tematy lokalne. Aby móc skorzystać z tej bramki należy najpierw się zarejestrować. Rejestracja jest bezpłatna. Przebiega ona dość uciążliwie, co jednak podyktowane jest względami bezpieczeństwa. Najpierw należy wypełnić formularz dostępny na stronie, w którym podajemy nasze imię, nazwisko, płeć, adres email, wymyślone przez nas hasło ( nie krótsze niż 6 znaków). Pod podany adres w ciągu kilkunastu minut zostanie przysłany nam list potwierdzający rejestrację. W liście podane są wprowadzone przez nas dane. Należy go odesłać. Następnie czekamy kolejne kilkanaście minut, aby otrzymać potwierdzenia przyjęcia subskrypcji. Aby otrzymywać posty z wybranych grup najpierw trzeba określić jakie to będą grupy :-). W tym celu wchodzimy na stronę newsgate, logujemy się podając nazwę (login) i hasło, po czym w zakładce Listy dyskusyjne zaznaczamy żądane grupy. Potwierdzamy. Od tego momentu za każdym sprawdzeniem poczty będziemy na nasze konto email będą przychodziły posty. Grupę możemy także zasubskrybować poprzez wysłanie listu. Wówczas na adres majordomo@newsgate.pl wysyłamy list o następującej treści : subscribe nazwa.grupy ( w przypadku gdy chcemy otrzymywać wiadomości) lub unsubscribe nazwa.grupy ( w przypadku rezygnacji z subskrypcji). Po kilku minutach serwer poprosi o potwierdzenie subskrypcji przysyłając na list z hasłem, które należy odesłać. Owa wymiana listów jest konieczna. Jak już wspomniałem jest to podyktowane względami bezpieczeństwa. Mogło by się tak zdarzyć, że ktoś mógł by nam wyciąć niezły dowcip subskrybując na nasz adres kilkanaście grup – codziennie otrzymywalibyśmy tysiące emaili !

Korzystanie z bramki ma pewną wadę. Mianowicie jeśli nasz program pocztowy nie ma rozbudowanych opcji filtrowania poczty, a przede wszystkim opcji „wątkowania” ( łączenia listów w wątki) to możemy mieć trudności z czytaniem postów. Dlatego polecam stworzenie tylu nowych katalogów w programie pocztowym ile mamy zasubskrybowanych grup. Do każdego katalogu będzie można dzięki filtrom kierować posty i innych grup dyskusyjnych. Nawet jeśli stworzymy już filtry to i tak problem pozostaje łączenie ich w wątki. Tylko niewiele programów pocztowych to potrafi. Godnym polecenia jest The Bat!, który ma rozbudowany system filtrowania poczty przychodzącej i ową możliwość łączenia listów w wątki.

Warto także wspomnieć, że na stronie www.newsgate.pl dostępne są archiwa grup z kilku lat !



Przez stronę WWW

Większość serwisów udostępniających bezpłatne konta email, oferuje dodatkowe usługi np. dostęp poprzez Webmail, czyli edycja naszej poczty z poziomu strony WWW. W taki sam sposób można przeglądać newsy. Usługę taką świadczy miedzy innymi od 1999 raku Onet.pl.

Pod adresem http://niusy.onet.pl można znaleźć wielu grup podzielonych tematycznie. Obsługa serwisu jest bardzo prosta. Dla mnie korzystanie z grup dyskusyjnych prze www ma więcej wad niż zalet. Wad jest wiele więc nie będę ich wymieniał. Natomiast zaletami są: brak konieczności instalowania lub konfigurowania odpowiedniego oprogramowania, wysyłając posta możesz być całkowicie anonimowy. Na stronie tej dostępna jest wyszukiwarka newsów – przydatny moduł. Dla osób, które z grup dyskusyjnych korzystają sporadycznie, lub nie mają dostępu do odpowiedniego oprogramowania taki serwis powinien być interesujący.

Przez czytniki newsowe

OE lub Nestcape Mail itp. tak jak już wspomniałem potrafią czytać newsy. Istnieją jednak specjalne programy przeznaczone wyłącznie do tego celu, zwane czytnikami newsów. Programy tego typu mają wiele zalet np. grupowanie listów w wątki, pozbywanie się nieaktualnych wiadomości, rozbudowany system zarządzania postami i ich filtrowanie, pozwalają jednocześnie „działać” na wielu grupach. Czytanie grup dyskusyjnych odbywa się tu nieco inaczej niż zwykłej poczty. Najpierw bowiem ściągane są tylko same nagłówki listów, a dopiero po wybraniu interesujących nas wiadomości, ich treść. Ściągnięcie np. 800 nagłówków z kilku grup zajmuje u mnie ( lącze modemowe, serwer news.tpi.pl ) niecały impuls ( 6 min.). Chcąc ich przeczytać online należało by poświęcić kilka godzin ( oczywiście zależy jak kto czyta ;-) ). Polecam dwa czytniki newsowe: Xnews ( wersja np. 4.04.10) oraz Forte Agenta 1.8 ( może być PL :-) ). Nie będę opisywał tych programów, ponieważ zajęło by to wiele stron. Natomiast dla zainteresowanych podaje kilka linków do stron, na które warto zajrzeć przed instalacją lub konfiguracją powyższych programów:



Forte Agent

http://www.forteinc.com
http://fabryka.republika.pl/strefa/recenzja.asp?id=57 
http://www.sinus.free.ecig.pl/fa.php3
http://www.pitow.wroc.pl/~yogurt/help/

Xnews

http://xnews.3dnews.net/
http://www.xnews.hg.pl/

Struktura grup newsowych

Kiedy już zaopatrzymy się w odpowiednie oprogramowanie czas chyba pomyśleć jaka grupa nas interesuje. Grupy dyskusyjne ułożone są w odpowiedniej hierarchii. Ogólnie hierarchię pl.* można przedstawić następująco:

pl.listserv.* - grupy już istniejące zamieszczone równolegle w hierarchii grup newsowych,

pl.gazety.* - dystrybucja periodyków internetowych

pl.comp.* - tematyka dotycząca komputerów,

pl.internet.* - komunikaty oraz dyskusje związane w wykorzystaniem internetu,

pl.hum.* - humanistyka – poezja, literatura, filozofia itp.,

pl.misc.* - to co nie mieści się w innych kategoriach,

pl.news.* - tematyka poświęcona samym newsom ( np. zakładanie nowych grup)

pl.praca.* - oferty pracy, ogłoszenia związane z pracą,

pl.ogłoszenia.* - ogłoszenia różnego typu ( sprzedam, kupie, zamienię),

pl.rec.* - ( ang. rec – recreation) tematyka związana z szeroko pojętą rekreacją, hobby,

pl.sci.* - (ang. sci – science) grupy o tematyce naukowej np. chemia, biologia, fizyka,

pl.soc.* - (ang. soc – sociology) tematyka dotycząca zjawisk społecznych.

W każdym z powyższych działów występuje szereg podgrup, już o bardziej szczegółowej tematyce. Każda grupa ma dość sprecyzowaną nazwę na podstawie, której możemy wnioskować jakie tematy ona podejmuje. Nazwę grupy dyskusyjne należy czytać od strony lewej do prawej np. pl.comp.bazy-danych.msaccess oznacza, że mamy do czynienia z grupą polską ( pl.), dotyczy tematyki komputerowej ( comp.), poświęcona jest bazom danych ( bazy-danych.), w obrębie grupy dyskutuje się na temat MS Access ( msaccess). Pamiętajmy również, że istniej kilka typów grup dyskusyjnych : tylko do odczytu ( nie można umieszczać własnych postów), moderowane ( wiadomości przed opublikowanie są cenzurowane np. pl.soc.seks.moderowana) oraz te wymienione na samym wstępie.



Kiedy już będziemy zadowolonymi członkami ;-)) danej grupy dyskusyjnej powinniśmy ( czytaj: musimy) stosować się do netykiety, czyli niepisanego zbioru zasad obowiązujących przy wymianie informacji w sieci internet. Poniżej przedstawię kilka zasad, które warto przestrzegać:

- pisząc na grupę koduj tekst w ISO-8859-2 ( dla polskich znaków),

- wysyłaj zwykłe listy tekstowe (ascii); nie w postaci kodu HTML

- NIE WOLNO wysyłać postów z załącznikami, chyba że grupa oznaczona jest jako binaries,

- przestrzegaj tematyki grupy, przeczytaj FAQ grupy,

- nie wysyłaj tej samej wiadomości na wiele grup,

- nie krzycz pisząc WIELKIMI LITERAMI ( chyba, że naprawdę jest to bardzo ważne, ale pamiętaj - pojęcie wartości jest bardzo relatywne)

- nie spamuj – reklamy i ogłoszenia wysyłaj na grupy do tego przewidziane,

- w jednym wersie listu nie powinno być więcej niż 72 znaki,

- dodając sygnaturkę pamiętaj o poprawnej formie ( pierwsza linia powinna zawierać dwa minusy i spację ‘-- ‘, kolejne linie powinny zawierać właściwą treść, w sumie nie więcej niż 4-5 linii,

- zachowuj się kulturalnie - nie używaj wulgarnych wyrazów ( chyba, że tematyka grupy takowe przewiduje),

- jeśli chcesz być stałym uczestnikiem, warto się przedstawić ( krótko i zwięźle).



Na koniec przypomnę, iż w Polsce istnieje wiele serwerów grup newsowych w Polsce. Oto niektóre z pośród nich:

 Adres serwera

Miasto

* Oznacza serwery udostępniające lokalne grupy oraz pl.* WSZYSTKIM (bez tpnet.pl).
+ Oznacza serwery udostępniające lokalne grupy oraz pl.* WSZYSTKIM, ale wyłącznie w trybie 'READ-ONLY' (i z wyjątkiem *.tpnet.pl).

Pokaźny zbiór informacji o usenecie oraz archiwa niektórych grup znajdziemy pod adresem www.usenet.pl 

Łukasz Kryj
xboy@poczta.wp.pl
http://cmielow.w.interia.pl