RAM w pigułce

        Tak sobie ostatnio pamięć odświeżałem, trochę podróżowałem, @t'a nr takiego lub innego przeczytałem i oto coś na temat pamięci komputerowej w ten sposób, oczywiście jak zwykle w wolnym czasie, dla zainteresowanego tematem też napisałem...

Nie jest tajemnicą, że sumaryczna wydajność naszego "ukochanego" PC-ta zależy nie tylko od speeda procesora, ale także (trochę tu upraszczam) w dużym stopniu od rodzaju zainstalowanej pamięci operacyjnej nazywanej potocznie RAM-em. Następną tajemnicą, tak przynajmniej uważam, nie jest też to, że procesory są coraz szybsze i szybsze, a pamięci robocze tak jakby nie nadążają m.in. z rozwojem technologicznym czyli taktowaniem. ( Nie mylić ze stepowaniem, bo to inne rambosze ;-)  

Na początku mojego computer-hobby nie miałem większych problemów z odróżnianiem typu pamięci. Miałem wówczas do wyboru tylko dwa rodzaje tzn. DRAM i FPM-DRAM, których używanie dzisiaj przy wysokich wymaganiach sprzętowych komputera przy dostępnych aplikacjach spowodowałoby u tych użytkowników, którzy wiedzą  już, co jest grane - wielki grymas na twarzy podobny do szerokiego uśmiechu hipopotama. W związku z tym znajdziesz tu tylko ogólną wiedzę o rodzajach pamięci i kilka parametrów technicznych. No, może też mały komentarz co aktualnie jest na topie. A zatem ad rem, a nie ad personam zaczynam się produkować w sprawie tej, no jak jej tam... ach, znaczy się... pamięci roboczej komputera. Widzisz co może oznaczać brak szybkiej i odpowiedniej pamięci :-)

Na wstępie przyda się kilka niezbędnych podstawowych wyrażeń informatycznych:

bit (b) - podstawowy element informacji oznaczający jedną cyfrę dwójkową ( 0 lub 1)

bajt (B)- to 8 bitów. 1 KB (1 kilobajt) = 1024 bity, 1 MB (1 megabajt) = 1024 KB = 1024 b x 1024 b, 1 GB (1 gigabajt) = 1024 MB.

ROM - Read-Only Memory czyli pamięć tylko do odczytu. Pierwsze opracowanie: 1967 - 64 bitowa (firma Fairchild), 1968 - 1024 bitowa (firma Philco-Ford)

RAM - Random Access Memory  - pamięć o dostępie bezpośrednim. Początki: 1970 - 256 bitowa (Fairchild), 1 KB (Intel), 1975 - 16 KB (Intel), 1983 - 256 KB (Toshiba)

DRAM (Dynamic random access memory - pamięć dynamiczna o dostępie bezpośrednim). Pierwsza w 1985 - 1 MB (Toshiba)

cache L1 - Primary Level 1 cache  ( 8 - 64 KB ) - podręczna pamięć wewnętrzna procesora, 1-ego poziomu. CPU 386 i starsze nie miały takiego cache'a.

cache L2 - Secondary Level 2 cache ( 64 KB - 2 MB ) - podręczna pamięć zewnętrzna procesora, 2-ego poziomu. Standardowo stosowany rodzaj pamięci:  SRAM ( Static RAM ) z czasem dostępu 10, 15, 20 ns przy wydajności rzędu 100 MB/s. Ostatnio pojawiła się również jako podręczna pamięć wewnętrzna.

Aby łatwiej przeminęła RAM-owa "słabość" masz do dyspozycji moje zestawienie rodzajów pamięci operacyjnych komputera czyli RAM pigułę. (Kolejność rodzajów pamięci operacyjnych wg wydajności modułów)

Rodzaj pamięci operacyjnej Mój komentarz Częstotliwość magistrali (MHz) Wydajność modułów (MB/s) Czas dostępu (ns)
DRAM (Dynamic Random Access Memory) obecnie nie stosowana 4,77 - 40 40 80 - 150
FPM-DRAM (FastPage Mode DRAM) stosowana, ale przestarzała 16 - 66 ok. 200 60, 70, 80
EDO-DRAM (Extended Data Out DRAM) w użyciu,  tu i ówdzie może jeszcze kupisz 33 - 75 300 (max.) 50, 60
BEDO-DRAM (Burst EDO-DRAM) niedostępna 60 - 100 500 (max.) bd
SDRAM (Synchronous Dynamic Random Access Memory)     tania, szybka            i popularna (66), 100, 133 800 - 1064 6, 10, 12
VC-SDRAM (Virtual Channel SDRAM) dostępna, szybka     bez przyszłości 100, 133 ok. 1100  bd
R-DRAM (Rambus DRAM) droga i wydajna  350, 400 1600 (max.) bd
DDR-SDRAM (Double Data Rate SDRAM) droga i b. wydajna  100, 133 

1600, 2100

bd
SL-DRAM (Synchronous-Link DRAM) na dziś:                super wydajność 200, 400 3200 bd

Ciekawostką techniczną  jest to, że opracowano także pamięci nietypowe tzw. kombinowane:

CDRAM (Cached RAM) - Połączenie SRAM i 4 MB lub 16 MB DRAM w jednym chipie. Czas dostępu: 15 ns. Producent : Mitsubishi Electronics. 

EDRAM (Enhanced DRAM) - Połączenie DRAM (z czasem dostępu 35 ns) i 2 KB SRAM (z czasem dostępu: 15 ns). Typ pamięci oferowany przez firmę Ramtron International Corp., Colorado Springs, USA.

Dla uzupełnienia powyższych informacji, ze względu na brak miejsca w tabelce, podaję krótkie rozwinięcia ważnych skrótów określający typ modułu (elementu) pamięciowego:

SIMM  - Single Inline Memory Module ( 32 bitowa szerokość magistrali danych ). Moduły: 30 pin i 72 pin.

DIMM  -  Dual Inline Memory Module ( 64 bitowa szerokość magistrali danych ). Moduł: 168 pin.

RIMM  -  Rambus Inline Memory Module ( kanał z 18 bitową szyną danych z korekcją błędów i 8 bitową szyną kontrolną - kontroler pamięciowy może zarządzać max. 4 takimi kanałami ---> 4-krotne zwiększenie przepustowości danych)

DRDRAM  -  Direct Rambus DRAM (układ scalony, element składowy kanału Rambus)

Aaa...  dla uniknięcia nieporozumień dodaję jeszcze nazwy pamięci wideo:  

              SGRAM - Synchronous graphics RAM

              VRAM - VideoRAM

              WRAM - Window RAM

W tej chwili, świadomie nie poruszam delikatnej sprawy w przypadku potrzeby zwiększenia wydajności poprzez rozszerzenie pojemności lub zakup nowszego typu pamięci. Mam na myśli możliwości finansowe. Ten dylemat pozostaje zawsze do rozwiązania we własnym zakresie i jest niezależny od tego co jeden, czy drugi użytkownik -doradca-konsultant będzie podpowiadał. Dla pocieszenia dodam to, jak już dysponujesz cashem (kasą), że dzisiaj ze zdobyciem czytaj *zakupem* popularnych, wydajnych pamięci nie ma w zasadzie większych problemów, poza znalezieniem dostawcy - sklepu, hurtowni, giełdy. Pomijam też porównanie, który typ pamięci jest lepszy, ponieważ moim zdaniem w trakcie wybierania komputera do ewentualnego zakupu szukamy zazwyczaj kompromisów między CPU, płytą główną, pojemnością pamięci, możliwością rozbudowy komputera i kosztem inwestycji. A z tym bywa różnie i podłużnie (statystycznie). Nie dotyczy to, oczywiście, tych "szczęśliwych" użytkowników tj. posiadaczy platynowej lub złotej karty kredytowej.
;-)
 

Natomiast użytkownik, który chciałby tylko zwiększyć pojemność pamięci operacyjnej w posiadanym PC ma generalnie takie wyjścia:

 - dołożyć  moduły pamięci takie jakie już ma np. 16 MB + (16 MB) = 32 MB, 32 MB + (32 MB)= 64 MB, itd.

 - dokonać wymiany modułu na bardziej pojemny np. 16 MB na 32 MB, 32MB na 64 MB itd.

 - zainstalować wydajniejszy typ pamięci, jeżeli płyta główna na to pozwala 

 - wymienić płytę główną na nowszą (z obsługą wydajniejszych typów pamięci)

Mam nadzieję, że ta RAM piguła potraktowana jako małe resume o pamięciach roboczych (operacyjnych), którą właśnie "skonsumowałeś" pozwoli Ci teraz na lepszą orientację w temacie i ułatwi podjęcie decyzji o zwiększeniu pojemności lub modernizacji pamięci operacyjnej komputera. Zauważyłeś pewnie, że artykuł zaczyna jakby "puchnąć" ? - Zatem kończę go, pewnie nie pierwszym i nie nowym stwierdzeniem: Nie ma to jak dobra pamięć...

Z powodu własnej selektywnej kondensacji przekazywanych informacji zalecam zastosowanie (1x codziennie przez tydzień lub pełna dawka ) innych RAM piguł zawierających szersze omówienia lub informacje w celu wyeliminowania ewentualnych skutków ubocznych czyli występujących wątpliwości, znaków zapytania, czy niedomówień, itp.

RAM pigul(in)kowisko - dobrane, tak jak mi się podobało ;-)

Wnętrze komputera- pamięć operacyjna :   http://www.zamosc.ids.edu.pl/~slo/lim/jednostka.html

FAQ m.in. Jak działa pamięć ?  :http://wplive.online.pl/faq/page01.html

Hierarchia pamięci: http://www.hpc.uni.torun.pl/lsw/twoln/Dydaktyka/HPC_2000/w4/tsld001.htm

Polska terminologia informatyczna :     http://www.btinfo.com.pl/termin.htm

Index of /slownik : http://www.unit-teleco.com.pl/slownik/

Zanim kupicie RAM :                                    http://www.pcworldclub.pl/artykuly/0318.html

Wojna pamięci : http://www.enter.pl/ent2000/09/technologie_wojna.asp

. . .

_________________

Art popełnił Bluegem

  Copyright 2001 at-online. Wszelkie prawa zastrzeżone.