Leksykon komputerowy - "A"

Hello
To jest mój pierwszy art, więc jeśli zauważycie jakiś błąd, chcielibyście dodać jakieś hasło, macie uwagi, proźby to piszczie i walcie prosto z mostu (ale nie skacz).

No to do dzieła.

A/UX
A/UX to wersja systemu operacyjnego UNIX przeznaczona do współpracy z komputerami Macintosh.

A3D
Technologia, wynaleziona przez firmę Aureal, umożliwiająca uzyskanie dźwięku pseudo - przestrzennego z dwóch głośników. Wiele kart dźwiękowych obsługuję A3D, co jest najbardziej interesujące dla graczy i również dla producentów gier, którzy czerpią korzyści z tej technologii. Firma Aureal niedawno ogłosiła upadłość i miała zamiar się zreorganizować, więc jej główna strona nie jest już aktywna. Mimo to, jeśli posiadasz kartę dźwiękową z chipsetem Vortex, działa jeszcze strona pomocy technicznej support.aureal.com

AAF
AAF (ang. Advanced Authoring Format) to technologia opracowana przez firmę Microsoft w 1998 roku pozwalająca na zachowywanie elementów multimedialnych w uniwersalnym formacie. W praktyce pozwala to na edycję materiału multimedialnego w różnych programach bez potrzeby konwertowania danych na różne formaty.


Accelerated Graphics Port
Przyspieszony port graficzny (ang. Accelerated Graphics Port) to opracowana przez firmę Intel magistrala graficzna służąca do zwiększania przepustowości sześćdziesięcioczterobitowych szyn PCI. AGP jest zatem raczej rozszerzoną wersją PCI niż zupełnie nową technologią - podstawowa różnica polega na sposobie wymiany danych pomiędzy pamięcią operacyjną a pamięcią karty graficznej. Technologia AGP pozwala karcie graficznej korzystać z wydzielonego obszaru pamięci operacyjnej bezpośrednio, tak jakby korzystała ona z własnej pamięci podręcznej, co dramatycznie zwiększa szybkość wymiany danych pomiędzy pamięcią karty a pamięcią operacyjną. Takie połączenie karty graficznej pozwala na osiągnięcie przepustowości danych rzędu 528 MB/s i większej, czyli przynajmniej czterokrotnie szybciej niż możliwe jest to za pomocą magistrali PCI. W praktyce oznacza to wykorzystanie przez programistów większej ilości tekstur i obiektów trójwymiarowych w grafice.

Account
Konto (ang. account) zestaw praw dostępu użytkownika sieci komputerowej przechowujący dane osobowe użytkownika, informacje o jego uprawnieniach w korzystaniu z zasobów sieci (na przykład katalogów lub drukarek sieciowych). W sieci Internet konto umożliwia dostęp do serwisów o ograniczonym dostępie. Konto jest określone za pomocą identyfikatora użytkownika oraz hasła dostępu. Zakładane jest przez administratora systemu lub przez dostawcę usług internetowych.

Active Server Pages
Active Server Pages to koncepcja dokumentów stosowanych w sieci Internet opracowana przez firmę Microsoft. Pliki o rozszerzeniu .ASP zawierają programy komputerowe stworzone w języku Visual Basic lub JavaScript, które uruchamiają się na serwerze internetowym i przesyłają dynamicznie tworzone dokumenty HTML wprost do przeglądarki internetowej.

ActiveX
Technologia, stworzona przez firmę Microsoft, jest powtórzeniem implementacji połączenia i zagnieżdżania obiektów (OLE), zaprojektowanej dla sieci Internet. Jest to po prostu zestaw reguł mówiących, jak programy powinny dzielić ze sobą informacje. Najczęściej spotykaną formą są kontrolki ActiveX, które ściągnąć i uruchomić można przez przeglądarkę taką jak Internet Explorer. Kontrolki ActiveX można określić jako aplety Javy na sterydach, ponieważ mają one pełny dostęp do systemu Windows - dzięki temu są bardzo potężne, ale również potencjalnie niebezpieczne. Więcej dowiedzieć się można na stronie www.microsoft.com/com/tech/activex.asp

ADA
ADA to strukturalny język programowania wysokiego poziomu, wynaleziony w latach siedemdziesiątych przez francuską firmę Cii-Honeywell Bull jako rozwinięcie języka COBOL. Język został ustanowiony standardowym językiem używanym do projektowania systemów obronności Stanów Zjednoczonych, jednak nie znalazł tam zastosowania i przez pewien czas był używany w sterowaniu procesami. Jedną z charakterystycznych cech ówczesnego języka programowania było to, że wspierał on modularny model budowania programów, co pozwa na efektywniejsze budowanie dużych aplikacji. Nazwę ADA język zawdzięcza angielskiej matematyczce Adzie Byron (1815-1852), brytyjskiej hrabinie Lovelance, kobiecie która jest uważana za pierwszą programistkę na świecie.

ADSL
Jest to skrót od Asymmetric Digital Subscriber Line, którego mianem określa się szybki dostęp do Internetu, przy użyciu istniejącej pary przewodów telefonicznych. Technologia ta umożliwia przyspieszenie transferu do około 8 megabitów na sekundę (Mbps), ale należy oczekiwać transferu rzędu 128 Kbps dla danych wysyłanych i 512 Kbps dla danych odbieranych. Technologia nie jest nowa - mówi się o niej od 1996 roku, ale dopiero w roku 2000 było widać ślady jej działania. Aby jednak móc skorzystać z ADSL, firmy telekomunikacyjne będą musiały zainwestować w nowy sprzęt i wymianę starego. Z tego powodu technologia ta wchodzi do życia powoli i mogą jeszcze minąć lata, zanim ta usługa będzie dostępna.

AGP
Accelerated Graphics Port jest to, zaprojektowana przez firmę Intel, specyfikacja magistrali. Większość nowoczesnych płyt głównych posiada slot AGP, który używany jest do połączenia karty graficznej z komputerem. Wcześniej karty graficzne połączone były przy użyciu slotu PCI (Peripherials Component Interface). Korzyści z AGP są takie, że dane przesyłane są znacznie szybciej dzięki portowi pracującemu z prędkością 66 MHz, która jest dwukrotnie większa od częstotliwości magistari PCI. Pierwotnie AGP miała spowodować pojawienie się tanich kart graficznych, które nie posiadałyby wbudowanej pamięci, ponieważ układy AGP umożliwiają korzystanie z pamięci komputera. Jednak tak się nie stało i większość nowoczesnych kart wciąż zawiera w sobie dużo pamięci i wykorzystuje tę magistalę tylko ze względu na jej prędkość. Pierwszy raz AGP pojawiło się na płytach głównych pod procesor Pentium II i występowało w dwóch implementacjach x2 i x4, aby zwiększyć prędkość przesyłu danych. Wykorzystanie możliwości jakie daje magistala AGP zależy w dużej mierze od funkcji dostępnych w chipsetach sterujących pracą płyty głównej i jej komponentów. Najpopularniejsze układy Intela typu BX, stosowane na płytach dla Pentium II i III umożliwiają pracę kart AGP zgodnie ze standardem x2, kontrowersyjny układ i8 I 5 tego samego producenta oraz rozwiązania firmy Via zgodne są już z rozwiązaniem AGP x4 chociaż zapowiadane są już kart graficzne przystosowane do pracy z AGP x8. Więcej o AGP znaleźć można na stronie developer.intel.com/technology/agp

AGP Pro
AGP Pro jest odświeżoną wersją magistali AGPx4. Podstawową różnicą tej konstrukcji jest to iż dostarcza ona dodatkowe ilości energii elektrycznej co jest niezmiernie istotne w czasach pazernych na prąd chpsetów graficznych. Chyba wszyscy słyszeli o paleniu płyt głównych przez karty graficzne zbudowane na układzie GeForce. Problemem właśnie jest niedobór mocy a jego rozwiązaniem jest zastosowanie właśnie AGP w wersji Pro. Naturalnie karta graficzna aby mogła skorzystać z właściwości tego portu musi być z nim kompatybilna.

Akcelerator 3D
Akcelerator 3D (ang. 3D accelerator) to urządzenie o postaci karty rozszerzającej, które wspomaga procesor i kartę graficzną komputera w przetwarzaniu grafiki trójwymiarowej. Jednym z pierwszych akceleratorów grafiki trójwymiarowej była karta Millennium firmy Matrox. Jej 64-bitowy procesor, MGA-2064W, tworzył w pamięci karty bufor Z o 16-bitowej głębi, przechowujący informacje o położeniu punktów na osi Z (w głąb ekranu). Millenium potrafiła ponadto cieniować przestrzenne bryły metodą Gourauda. Kolejnymi najpopularniejszymi akceleratorami były urządzenia: S3 ViRGE, Riva 128 firmy NVIDIA, Voodoo firmy 3Dfx Interactive.

Akronimy
Skróty, służące do skracania często używanych w slangu komputerowym zwrotów. (np. BTW ang. by the way - a tak poza tym)

Altavista
Popularna wyszukiwarka zagraniczna. Znajdziesz ją pod adresem: www.altavista.com lub www.altavista.pl

AMD
AMD (ang. Advanced Micro Devices) to amerykańska firma zajmująca się produkcją elementów półprzewodnikowych, jedna z większych firm produkujących mikroprocesory do komputerów PC. Producent między innymi procesorów AMD K5, AMD K6.
Adres firmy w sieci Internet: www.amd.com.

Anchor
Hiperłącze (ang. hyperlink), odsyłacz HTML (ang. HTML link, anchor) to element strony HTML przedstawiony przez przeglądarkę internetową w formacie wyróżnionego tekstu, który pozwala na połączenie się z dowolnym dokumentem w sieci Internet lub dokumentem na lokalnym dysku komputera. Umieszczone w tekście odsyłacze są standardowo wyświetlone w kolorze niebieskim i dodatkowo wyróżnione podkreśleniem. Uaktywnienie takiego łącza spowoduje wczytanie i wyświetlenie wskazywanego przez niego dokumentu HTML lub innego pliku.

Annonymous
Konto umożliwiające podłączenie się na serwer udostępniającym m.in. serwer ftp. Dzięki temu masz możliwość korzystania z zasobów serwera nie posiadając na nim własnego konta (patrz Login) 

API
Jest to zestaw procedur i protokołów, które umożliwiają producentom tworzenie kompatybilnego oprogramowania. Na przykład OpenGL jest to API dla grafiki 2D i 3D. Producenci oprogramowania wykorzystujący OpenGL mogą być pewni, że ich programy działać będą na platformach obsługujących OpenGL, ponieważ większość kart graficznych jest z nim zgodna. Windows posiada swoje własne API, więc producenci oprogramowania mogą tworzyć programy, które będą miały jednolity interfejs w systemie Windows.

Aplet
Jest to program zaprojektowany do uruchamiania go z innej aplikacji. W przeciwieństwie do aplikacji, aplety nie mogą być uruchamiane od razu. Przeglądarki stron WWW, które często wyposażone są w wirtualne maszyny Javy, mogą być uruchamiane aplety ściągnięte z serwerów WWW. Ponieważ aplety Javy są małe (i bezpieczne), uruchomią się na każdym komputerze. Idealnie nadają się do aplikacji internetowych dostępnych przez przeglądarkę WWW.

Archie
Narzędzie do przeszukiwania serwerów udostępniających serwery annonymous FTP. Musisz znać przynajmniej przybliżoną nazwę pliku (programu), którego szukasz

Archive
Plik skompresowany lub skomprymowany (ang. compressed file, compressed archive) to porcja danych komputerowych ujęta w plik zawierający jeden lub więcej plików, poddana kompresji danych w celu zmniejszenia zajmowanego miejsca na dysku lub zmniejszenia czasu transmisji danych. Zazwyczaj dane instalacyjne (znajdujące się na dyskietkach instalacyjnych) lub zbiory przesyłane w sieci Internet są skompresowane w postaci skompresowanych plików.

ARPANet 
(ang. Advanced Research Projects Agency Network) Prekursor Internetu. Projekt rozwijany od późnych lat 60 i wczesnych 70 przez amerykański departament obrony jako eksperymentalna sieć mogąca przetrwać wojnę 
nuklearną. 

ASCII
Jest to standardowy zbiór wartości liczbowych, reprezentujący znaki. Jest on używany przez większość komputerów i wszystkie edytory tekstu potrafią obsłużyć pliki ASCII. Oryginalna specyfikacja obejmuje tylko 128 wartości, liczonych od 0 do 127, ale powstało kilka jej rozszerzeń, aby uwzględnić dodatkowe symbole. Często wymaga się od Ciebie, abyś dostarczył informacji w formacie ASCII. Oznacza t po prostu, abyś dostarczył zwykły tekst. Jeżeli w edytorze tekstu podczas zapisywania wybierz "Plik tekstowy" lub "Tylko tekst", plik zostanie zapisany w formacie ASCII. Listę podstawowych kodów ASCII oraz popularnych rozszerzeń znaleźć możesz pod adresem members.tripod.com/~plangford/index.html


ASP
Ten, sprawiający najwięcej kłopotów, komputerowy skrót ma dwa znaczenia. Pierwsze, Active Server Pages, oznacza dynamiczne generowanie strony WWW, wykorzystujące skrypty ActiveX. Jeżeli więc przeglądarka wysyła żądanie jakiejś strony, nie jest zwracana gotowa strona, ale serwer przetwarza skrypty i generuje dynamicznie kod HTML. Najczęstszym wykorzystaniem ASP jest wyświetlanie informacji z bazy danych przechowywanej na serwerze. Dobre zasoby wszystkich chcących dowiedzieć się więcej o wykorzystaniu ASP na swoich stronach, znaleźć można pod adresem www.4guysfromrolla.com. Druga definicja ASP to Application Service Providers - najlepiej opisują słowa "oprogramowanie do wynajęcia". Są to firmy, które przechowują na swoim serwerze aplikacje i usługi, umożliwiając użytkownikom zdalne skorzystanie z nich za odpowiednią gotówkę. Obecnie ASP daje dostęp do usług przedsiębiorstwom, które chcą zminimalizować obsługę techniczną, ponieważ całe oprogramowanie znajduje się na serwerach firm trzecich. Więcej szczegółów znaleźć można na stronie www.aspindustry.org 

Polecenia AT
Wymyślony przez firmę Hayes zestaw poleceń AT to przemysłowy standard w dziedzinie sterowania modemami. Znane są jako polecenia AT, ponieważ każdy ciąg musi zaczynać się od liter AT.

ATA
Jeśli po przeczytaniu definicji ASP wciąż jesteś zdezorientowany, weź głęboki oddech. ATA to skrót od AT Attachment, gdzie AT - Advanced Technology odnosi się do oryginalnych komputerów IBM PC/AT. Pierwotnie ATA było zwane IDE (Integrated Drive Electronics). Jest to technologia wynaleziona w latach 80 przez firmy Compaq i Western Digital, która stanowiła interfejs pomiędzy płytą główną a urządzeniami do przechowywania danych (przede wszystkim dyskami twardymi), posiadającymi wbudowany w napęd kontroler dysku. Kontroler łączył napęd z magistralą systemową. Termin IDE pojawił się, zanim ustanowiony został standard ATA, i w miarę jak technologia posuwała się naprzód, pojawiało się coraz więcej nazw, bazujących zarówno na określeniu ATA, jak i IDE. Aby wszystko było jasne, powiem, co jest czym.

ATA = IDE
ATA-2 = Fast ATA = EIDE (Enhacked Integrated Drive Electonics)
ATA-33 = Ultra ATA = DMA (Direct Memory Access) = DMA-33
ATA-66 = Ultra ATA/66 = Ultra DMA/66
Więcej informacji znaleźć można na stronie www.pcguide.com/ref/hdd/if/index.htm 

ATAPI
Skrót od Advanced Technology Attachement Packed Interface. Jest to rozszerzenie specyfikacji ATA, dające dodatkowe sterowanie napędami optycznymi i napędami taśm magnetofonowych - zwykle napędem CD-ROM.

ATX
Najpopularniejszy obecnie format płyt głównych. Specyfikacja - ustanowiona przez firmę Intel - obejmująca takie cechy płyty głównej jak rozmiar, układ i wymagania co do zasilania. Poprzednikami są AT i Baby AT. Więcej szczegółów znaleźć można na stronie developer.intel.com/desing/motherbd/atx.htm

AVI
Format pliku wymyślony przez firmę Microsot dla odtwarzania połączonego dzwięku i obrazu. Obsługa plików AVI wbudowana jest w Odtwarzacz multimedialny. Charakteryzują się dobrą jakością, ale są mniej skompresowane (są to większe pliki i będą się dłużej "ściągać" z Internetu) niż np. filmy w formacie MPG.

To tyle co do literki "A".
Już za miesiąc kolejna literka "B" :)
Jeśli zauważycie jakiś błąd, chcielibyście dodać jakieś hasło, macie uwagi, proźby to piszczie i walcie prosto z mostu (ale nie skacz) ;)

Kil.ler
kil.ler@interia.pl